Kıkırdak Nakli


PDF Yazdır e-Posta

Kıkırdak dokusunun özellikleri

Yüksek vasıflı bir doku olan kıkırdak dokusu insanın her büyük ekleminin yüzeyini kaplar. Bu doku vasıtasıyla aşırı yüklenmeler azaltılır ve kıkırdak dokusu eklem sıvısıyla mükemmel işbirliği yaparak eklem yüzeylerinin tam olarak kaymasını mümkün kılar. Böylece sağlıklı hareketler tamamen sağlanabilir.

Kıkırdak doku, kıkırdak hücresi ve matriks adı verilen maddeden oluşur. Gençlerde bu yapının %60’ını su içerir. İçinde kollajen lifler ve hyaluronik asit bolca bulunur. Bu matriks aslen kıkırdak dokunun özel mekanik özelliklerinden sorumludur.

Kıkırdak neden zor iyileşir?

Diğer doku örneklerinin aksine eklem kıkırdağında kan damarlarının bulunmamasından dolayı kıkırdak dokunun kendi kendini iyileştirme yeteneği oldukça kötüdür. Besleyici maddeler neredeyse sadece eklem sıvısı üzerinden sağlanır, bu iletim çok yavaş bir şekilde eklem dokusuna nüfuz eder. Bu yüzdendir ki 2mm’ye ulaşmış kıkırdak yaralanmalarında, edinilen tecrübelere göre yetişkin şahıslarda iyileşme oldukça az görülür.

 
PDF Yazdır e-Posta

Artrozun sebepleri nelerdir?

Travmalar: Travmalar içinde spor yaralanmaları sık karşılaşılan artroz sebeplerindendir. Burada ille de doğrudan bir kıkırdak dokusu yaralanması gerekmemektedir. Örneğin çapraz bağ yırtılma veya kopmalarında ( ACL, PCL, LCL popliteal ligament gibi ) eklem desteksiz kalırsa, eklemler arasında oluşacak sürtünmenin artması nedeniyle artrozun önüne geçilemeyebilir. Aynı şey menisküs yaralanmaları için de geçerlidir. Menisküs dizde önemli bir süspansiyon görevi görerek bir tampon oluşturur. Menisküs bütünlüğündeki kayıp da kıkırdak ( kartilaj ) dokusunda büyük yaralanmalara yol açabilir

Aşırı yüklenme: Profesyonel spor dallarında olduğu gibi uzun vadede uygulanan aşırı eklem yüklenmeleri kıkırdağın aşınmasına yol açabilir. Aynı zamanda eklem deformiteleri ( X bacak, O bacak vb ) bazı eklem bölgelerinde daha fazla yüklenmelere ve ardından da artroza sebebiyet verebilir. Bununla birlikte aşırı kilo da vücudu taşıyan eklem üzerindeki baskıyı arttırabilir ve bu baskı nedeniyle artroz sürecini başlatabilir. Kilo faktörü özellikle aşırı yük altında olan kalça ve diz eklemi için geçerlidir.

Yaş:
Yaş ilerledikçe kıkırdak doku kırılganlaşır, su seviyesi eksilir ve dayanıklılığı azalır. Bu nedenle birçok kişide yaş ilerledikçe eklem kıkırdağında aşınma ( harabiyet ) görülür.

Genetik nedenler:
Bazı artroz türlerinde ailesel geçişler ( genetik faktörler ) büyük rol taşır. Örneğin el parmaklarında görünen ve aile içinde sıkça karşılaşılan heberden artrozu gibi.

Romatizmal hastalıklar:
Otoimmün hastalıklarda, örnek olarak artritlerde birçok diğer romatizmal hastalıklarda olduğu gibi eklemlerde iltihaplanmalar oluşabilir ve sonrasında aşırı kıkırdak ve eklem hasarları meydana gelebilir.

Diğer sebepler:
Metabolizmal problemlerde (gut hastalığı), bakteriyel eklem iltihaplanmaları (sinovit vs) gibi sebepler de artroza yani kirçlenmeye neden olabilir.

 
PDF Yazdır e-Posta

Kıkırdak hasarları nasıl teşhis edilir?

Hızlı ve ucuz bir yöntem olan röntgen çekimleri yardımıyla artroz hakkında genelde ilk bulgular saptanmaktadır. Bu çekimlerde örneğin eklem aralığında daralmalara ve eklem kenarında değişikliklere (osteofit) rastlanır ki, bunlar artrozun belirtileridir.

Artroz teşhisinde en iyi muayene metodlarından biri uzman merkezlerde birçok sorunda rutin olarak uygulanan manyetik rezonans çekimidir. Bu tür bir MR çekimi ile kıkırdak hasarı kesin olarak tespit edilebilir ki, seçilecek en uygun tedavi metodunun belirlenmesinde önemli rol oynar.

 
PDF Yazdır e-Posta

Modern artroz tedavi yöntemleri nelerdir?

Tıptaki gelişmeler yardımıyla bugün ağır eklem kıkırdağı  (kartilajı ) yaralanması tedavilerinde büyük başarılar elde edilmektedir.

Ortobiyoloji hareket uzuvlarının biyolojik yedekleriyle ilgilenen daldır.Özellikle ortobiyoloji dalında son yıllarda büyük gelişmeler sağlanmıştır.

Örneğin kıkırdak nakli ( otolog kondrosit transplantasyonu )’nde hastanın kendi vücudundan alınıp çoğaltılan  kıkırdak doku hücreleri, hasarlı bölgeye nakledilir ve bu sayede sağlıklı kıkırdak dokular oluşur.Bunun yanı sıra küçük hasarlarda başarı sağlayabilecek farklı kıkırdak yenileyici metotlar da bulunmaktadır.

 
PDF Yazdır e-Posta

Hangi ameliyat metodu önerilir?

Kıkırdak hasarları günümüzde birçok durumda cerrahi yöntemle mükemmel olarak giderilmektedir. Hangi durumda hangi metodun uygulanacağını tecrübeli bir doktorun karar vermesi gerekmektedir.

Eklem yıkanması sırasında uygulanacak eklemin pürüzünü giderme işlemi küçük çaplı hasarlarda yardımcı olabilir. Hasarı 2cm²’ye kadar olan durumlarda mikro kırık tekniği uygulanır. Eğer kemik de hasar gördüyse, 3cm²’lik hasarlarda mozaik plasti mantıklı olur ki, 10cm²’ye kadar olan hasarlarda da kıkırdak hücre nakli (osteokondral transplantasyon) seçenek olarak sunulur.


Memnun edici bir başarıya ulaşabilmek için bazı durumlarda ekleme yapılan müdahale bacak eksenini düzeltecek bir ameliyatla veya çapraz bağların veya menisküsün yenilenmesi ile kombine edilir. Bu sayede eklemdeki tek taraflı baskılar genelde azaltılabilmekte ve kıkırdak dejenerasyonunun (hasarının) nüksetmesi engellenebilmektedir.


Eğer artrozdaki aşırı ilerlemeden dolayı biyolojik yöntemler (mikro kırık, mozaikplasti, kıkırdak hücre nakli) uygulanamıyorsa, endoprotezin  (total diz protezi yada unicondiler diz protezi vs)takılması en uygun yöntem olacaktır.

Eklem içinde kıkırdak-kemik kopması (osteokondritis) tedavisi

Sebebi hala bilinmeyen ve özellikle gelişmekte olan gençlerde görülen bir eklem hastalığı olan osteochondrosis dissecans (eklem hastalığı)’nda hastalığın derecesine bağlı olarak kıkırdak ve onun hemen altında bulunan kemikten kopan küçük parçacıklar (eklem faresi) eklem aralığına kaçar.Bu hastalıkla çoğunlukla diz eklemi ve kısmen de ayak bileği eklemi ve dirsekte karşılaşılır.

Osteochondrosis dissecans hastalığında diz ekleminde görünen kıkırdak-kemik-kopması

Yukarıda bahsi geçen durumlarda ve bazı kıkırdak dejenerasyonlarında yani hasarlarında cerrahi müdahale teknikleri önemli bir tedavi yöntemini oluşturmaktadır. Eklem içerisinde çözülmüş olan kıkırdak-kemik-kopması özel ameliyat teknikleri ile yeniden yerine sabitlenir. Bunun için örneğin ikinci bir ameliyatla çıkartılan vidalar veya vücutta kendi kendine eriyen çiviler kullanılır.

Eklem yıkanması

Artroz ağrılarının hafifletilmesi için yapılan bir yöntem de artroskopi ( kapalı ameliyat ) ile eklem yıkanmasıdır. Bu yöntemde özel aletlerle yıpranmış kıkırdak bölgeleri düzleştirilir ve etrafta yüzen kıkırdak parçaları eklemden yıkanarak alınır. Bu yöntemle akut ağrılar çoğunlukla hafifletilebilir ancak kıkırdak hasarı giderilemez. Bu yöntem aşağı yukarı 2 yıl etkisini gösterir.

Kıkırdak dokusunun kendisini yenilemesi (rejenerasyon) nasıl gerçekleştirilir?

Yaklaşık 2cm’e kadar olan kıkırdak hasarlarında kıkırdağı yenileme metotlarından biri olan mikro kırık yöntemi (Microfracture)  yapılması kıkırdak dokunun yeniden büyümesine yardımcı olabilir. Özel aletler yardımı ile kıkırdak içerisine, kıkırdak altında bulunan kemiğe bağlantı sağlayan küçük delikler açılır. Böylece kemik iliğinden kök hücreler hasarlı bölgeye geçebilir. Bu da hasarlı kıkırdak içerisinde lifli dokudan oluşan yeni bir doku yapısının oluşmasını sağlar.

Kemikte oluşabilecek daha fazla hastalıklarda daha alttaki tabakalara ulaşabilmek için alternatif olarak T-Teli de kullanılabilir.

Kıkırdak yenilenmesi için  diz   eklemine uygulanan mikro kırık yöntemi

Kıkırdak tedavisinde yeni teknikler ve umut verici sonuçlar

Kıkırdak tedavisinde diğer bir gelişme  Matriks İlişkili Kondro Neogenese (AMIC)  yönteminde daha önce uygulanan mikro kırık ve kıkırdak yıkanması metotlarının yanı sıra hasarın üzerine koruyucu ince bir kollajen zar çekilir. Daha önce bu bölgeye geçmiş olan kök hücrelerinin aşınabileceği korkusu olmadan 2cm’den daha büyük hasarlar da tedavi edilebilir. İlk sonuçlar cesaret verici ancak uzun dönem için herhangi bir ifadede bulunabilmek için zaman gerekmektedir.

Diz kapağında (patellada) kondroplasti


Nadir durumlarda abrazyon artoplastisi

İstisnai durumlarda kıkırdak yenilenmesi için abrazyon artoplastisi uygulanır.Hasta memnuiyeti bu yöntemde çok da iyi değildir. Burada kıkırdak hasarı olması durumunda açık kemiğin en üst tabakası alınır ve bu sayede kemik iliğiyle bağlantı sağlanır. Bunun ardından kök hücreler hasarlı bölgeye taşınır ve lifli bir kıkırdak oluşturur.

Ancak abrazyon artoplastisi genelde
memnun edici bir sonuca ulaştırmaz. Neredeyse hastaların %99’u ameliyat sonrası günlük hayatlarında yine de sınırlıdırlar ve sadece her sekiz kişiden birinin ameliyattan 5 yıl sonra şikayetinin olmadığı gözlemlenmiştir.

İyi bir sonuçla kıkırdak transplantasyonu (kıkırdak nakli)

Mozaik plasti oldukça yeni sayılabilecek bir yöntemdir ve osteokondral otogreft transplantasyonu olarak da adlandırılır. Bu yöntem 3cm’e kadar olan hasarlarda uygulanır ve uygulanan hastalarda başarı oranı %70 -90’dır.

Bu teknik özellikle diz ve ayak bileği ekleminde kullanılabilir.Bu yöntemde daha az baskı uygulanan eklem bölgelerinden silindir şeklinde kıkırdak ve hemen altındaki kemik alınarak hasarlı bölgeye dikilir.




 

 

 

 

 

 

 


Diz’de uygulanan  osteokondral transplantasyon

Labaratuvarda kıkırdak dokusu üretimi

En yeni metodlardan biri olan ve artroz tedavisinde uygulanan otolog kondrosit transplantasyonu (ACT)  yönteminde sağlıklı eklem bölgesinden biraz kıkırdak dokusu alınır. Bu doku içerisinde bulunan kıkırdak hücreleri labaratuvar ortamında çoğaltılır ve birkaç hafta sonra ikinci bir müdahale ile hasarlı bölgeye aşılanır. Burada hücreler yüksek nitelikli yeni kıkırdak oluşturur. Geniş kapsamlı araştırmaların da gösterdiği gibi çoğu zaman bu sayede yeni kıkırdakta, sağlıklı bir eklem kıkırdağının %90 biyomekanik dayanıklılığına ulaşılır.

Otolog kondrosit transplantasyonu kıkırdak hücrelerin yetiştirilmesinde oldukça karmaşık bir yöntemi temsil eder. Bu yüzden bu müdahale uzman merkezlerde ve tecrübeli doktorlar
tarafından uygulanmalıdır.


ACT’de yetiştirilmiş kıkırdak hücresinin doğal taşıyıcıya sürülmesi

Otolog kondrosit transplantasyonu kimler için uygundur?

-Hasta 50 yaşının üstünde olmamalıdır.

-Artrozu olmayan ve işler durumda olan çevre kıkırdağının bulunması gereklidir.

-Hasar büyüklüğü 10 cm²’yi aşmamalıdır.

-Bu yöntem özellikle diz ve ayak bileği kıkırdağı hasarlarında uygulanır.

-Eklem deformiteleri (çarpık bacak, O bacak vs) eleme sebebidir. Çünkü dengesiz bir yüklenme yeni kıkırdağı kolayca tahrip edebilir.


Otolog kondrosit transplantasyonda bir diğer gelişme ise Matriks destekli Otolog Kondrosit İmplantasyonudur (MACI). Bu yöntemde yetiştirilmiş olan hücreler aşılanmadan önce üç boyutlu daha sonra yavaş yavaş eriyip kaybolan ince bir ızgara içerikli kollajene (matriks) aktarılır ve bu sayede hasarlı bölgede hücreler daha iyi gelişebilir.

 


 

ACT’de biyolojik zarın diz kapağına dikimi


  • Hasta 50 yaşının üstünde olmamalıdır.
  • Artrozu olmayan ve işler durumda olan çevre kıkırdağının bulunması gereklidir.
  • Hasar büyüklüğü 10 cm²’yi aşmamalıdır.
  • Bu yöntem özellikle diz ve ayak bileği kıkırdağı hasarlarında uygulanır.
  • Eklem deformiteleri (çarpık bacak, O bacak vs) eleme sebebidir. Çünkü dengesiz bir yüklenme yeni kıkırdağı kolayca tahrip edebilir.


Hangi ameliyat metodu önerilir?

Kıkırdak hasarları günümüzde birçok durumda cerrahi yöntemle mükemmel olarak giderilmektedir. Hangi durumda hangi metodun uygulanacağını tecrübeli bir doktorun karar vermesi gerekmektedir.

Eklem yıkanması sırasında uygulanacak eklemin pürüzünü giderme işlemi küçük çaplı hasarlarda yardımcı olabilir. Hasarı 2cm²’ye kadar olan durumlarda mikro kırık tekniği uygulanır. Eğer kemik de hasar gördüyse, 3cm²’lik hasarlarda mozaik plasti mantıklı olur ki, 10cm²’ye kadar olan hasarlarda da kıkırdak hücre nakli (osteokondral transplantasyon) seçenek olarak sunulur.


Memnun edici bir başarıya ulaşabilmek için bazı durumlarda ekleme yapılan müdahale bacak eksenini düzeltecek bir ameliyatla veya çapraz bağların veya menisküsün yenilenmesi ile kombine edilir. Bu sayede eklemdeki tek taraflı baskılar genelde azaltılabilmekte ve kıkırdak dejenerasyonunun (hasarının) nüksetmesi engellenebilmektedir.


Eğer artrozdaki aşırı ilerlemeden dolayı biyolojik yöntemler (mikro kırık, mozaikplasti, kıkırdak hücre nakli) uygulanamıyorsa, endoprotezin  (total diz protezi yada unicondiler diz protezi vs)takılması en uygun yöntem olacaktır.

Eklem içinde kıkırdak-kemik kopması (osteokondritis) tedavisi

Sebebi hala bilinmeyen ve özellikle gelişmekte olan gençlerde görülen bir eklem hastalığı olan osteochondrosis dissecans (eklem hastalığı)’nda hastalığın derecesine bağlı olarak kıkırdak ve onun hemen altında bulunan kemikten kopan küçük parçacıklar (eklem faresi) eklem aralığına kaçar.Bu hastalıkla çoğunlukla diz eklemi ve kısmen de ayak bileği eklemi ve dirsekte karşılaşılır.

Osteochondrosis dissecans hastalığında diz ekleminde görünen kıkırdak-kemik-kopması

Yukarıda bahsi geçen durumlarda ve bazı kıkırdak dejenerasyonlarında yani hasarlarında cerrahi müdahale teknikleri önemli bir tedavi yöntemini oluşturmaktadır. Eklem içerisinde çözülmüş olan kıkırdak-kemik-kopması özel ameliyat teknikleri ile yeniden yerine sabitlenir. Bunun için örneğin ikinci bir ameliyatla çıkartılan vidalar veya vücutta kendi kendine eriyen çiviler kullanılır.

Eklem yıkanması

Artroz ağrılarının hafifletilmesi için yapılan bir yöntem de artroskopi ( kapalı ameliyat ) ile eklem yıkanmasıdır. Bu yöntemde özel aletlerle yıpranmış kıkırdak bölgeleri düzleştirilir ve etrafta yüzen kıkırdak parçaları eklemden yıkanarak alınır. Bu yöntemle akut ağrılar çoğunlukla hafifletilebilir ancak kıkırdak hasarı giderilemez. Bu yöntem aşağı yukarı 2 yıl etkisini gösterir.

Kıkırdak dokusunun kendisini yenilemesi (rejenerasyon) nasıl gerçekleştirilir?

Yaklaşık 2cm’e kadar olan kıkırdak hasarlarında kıkırdağı yenileme metotlarından biri olan mikro kırık yöntemi (Microfracture)  yapılması kıkırdak dokunun yeniden büyümesine yardımcı olabilir. Özel aletler yardımı ile kıkırdak içerisine, kıkırdak altında bulunan kemiğe bağlantı sağlayan küçük delikler açılır. Böylece kemik iliğinden kök hücreler hasarlı bölgeye geçebilir. Bu da hasarlı kıkırdak içerisinde lifli dokudan oluşan yeni bir doku yapısının oluşmasını sağlar.

Kemikte oluşabilecek daha fazla hastalıklarda daha alttaki tabakalara ulaşabilmek için alternatif olarak T-Teli de kullanılabilir.                                                                                                

Kıkırdak yenilenmesi için  diz   eklemine uygulanan mikro kırık yöntemi

Kıkırdak tedavisinde yeni teknikler ve umut verici sonuçlar

Kıkırdak tedavisinde diğer bir gelişme  Matriks İlişkili Kondro Neogenese (AMIC)  yönteminde daha önce uygulanan mikro kırık ve kıkırdak yıkanması metotlarının yanı sıra hasarın üzerine koruyucu ince bir kollajen zar çekilir. Daha önce bu bölgeye geçmiş olan kök hücrelerinin aşınabileceği korkusu olmadan 2cm’den daha büyük hasarlar da tedavi edilebilir. İlk sonuçlar cesaret verici ancak uzun dönem için herhangi bir ifadede bulunabilmek için zaman gerekmektedir.                                                                                                 

Diz kapağında (patellada) kondroplasti


Nadir durumlarda abrazyon artoplastisi

İstisnai durumlarda kıkırdak yenilenmesi için abrazyon artoplastisi uygulanır.Hasta memnuiyeti bu yöntemde çok da iyi değildir. Burada kıkırdak hasarı olması durumunda açık kemiğin en üst tabakası alınır ve bu sayede kemik iliğiyle bağlantı sağlanır. Bunun ardından kök hücreler hasarlı bölgeye taşınır ve lifli bir kıkırdak oluşturur.

Ancak abrazyon artoplastisi genelde
memnun edici bir sonuca ulaştırmaz. Neredeyse hastaların %99’u ameliyat sonrası günlük hayatlarında yine de sınırlıdırlar ve sadece her sekiz kişiden birinin ameliyattan 5 yıl sonra şikayetinin olmadığı gözlemlenmiştir.

İyi bir sonuçla kıkırdak transplantasyonu (kıkırdak nakli)

Mozaik plasti oldukça yeni sayılabilecek bir yöntemdir ve osteokondral otogreft transplantasyonu olarak da adlandırılır. Bu yöntem 3cm’e kadar olan hasarlarda uygulanır ve uygulanan hastalarda başarı oranı %70 -90’dır.

Bu teknik özellikle diz ve ayak bileği ekleminde kullanılabilir.Bu yöntemde daha az baskı uygulanan eklem bölgelerinden silindir şeklinde kıkırdak ve hemen altındaki kemik alınarak hasarlı bölgeye dikilir.




 

 

 

 

 

 

 


Diz’de uygulanan  osteokondral transplantasyon

Labaratuvarda kıkırdak dokusu üretimi

En yeni metodlardan biri olan ve artroz tedavisinde uygulanan otolog kondrosit transplantasyonu (ACT)  yönteminde sağlıklı eklem bölgesinden biraz kıkırdak dokusu alınır. Bu doku içerisinde bulunan kıkırdak hücreleri labaratuvar ortamında çoğaltılır ve birkaç hafta sonra ikinci bir müdahale ile hasarlı bölgeye aşılanır. Burada hücreler yüksek nitelikli yeni kıkırdak oluşturur. Geniş kapsamlı araştırmaların da gösterdiği gibi çoğu zaman bu sayede yeni kıkırdakta, sağlıklı bir eklem kıkırdağının %90 biyomekanik dayanıklılığına ulaşılır.

Otolog kondrosit transplantasyonu kıkırdak hücrelerin yetiştirilmesinde oldukça karmaşık bir yöntemi temsil eder. Bu yüzden bu müdahale uzman merkezlerde ve tecrübeli doktorlar tarafından uygulanmalıdır.


ACT’de yetiştirilmiş kıkırdak hücresinin doğal taşıyıcıya sürülmesi

Otolog kondrosit transplantasyonu kimler için uygundur?

-Hasta 50 yaşının üstünde olmamalıdır.

-Artrozu olmayan ve işler durumda olan çevre kıkırdağının bulunması gereklidir.

-Hasar büyüklüğü 10 cm²’yi aşmamalıdır.

-Bu yöntem özellikle diz ve ayak bileği kıkırdağı hasarlarında uygulanır.

-Eklem deformiteleri (çarpık bacak, O bacak vs) eleme sebebidir. Çünkü dengesiz bir yüklenme yeni kıkırdağı kolayca tahrip edebilir.

 

Otolog kondrosit transplantasyonda bir diğer gelişme ise Matriks destekli Otolog Kondrosit İmplantasyonudur (MACI). Bu yöntemde yetiştirilmiş olan hücreler aşılanmadan önce üç boyutlu daha sonra yavaş yavaş eriyip kaybolan ince bir ızgara içerikli kollajene (matriks) aktarılır ve bu sayede hasarlı bölgede hücreler daha iyi gelişebilir.

 


 

ACT’de biyolojik zarın diz kapağına dikimi


  • Hasta 50 yaşının üstünde olmamalıdır.
  • Artrozu olmayan ve işler durumda olan çevre kıkırdağının bulunması gereklidir.
  • Hasar büyüklüğü 10 cm²’yi aşmamalıdır.
  • Bu yöntem özellikle diz ve ayak bileği kıkırdağı hasarlarında uygulanır.
  • Eklem deformiteleri (çarpık bacak, O bacak vs) eleme sebebidir. Çünkü dengesiz bir yüklenme yeni kıkırdağı kolayca tahrip edebilir.

 
Sayfa 1 / 2
Adult izle porno